Jak zweryfikować podejrzany numer i gdzie zgłosić próbę nadużycia?

Jak rozpoznać podejrzany numer?

Typowe sygnały ostrzegawcze to przede wszystkim wielokrotne próby połączeń z nieznanych lub ukrytych numerów, SMS-y o ponaglającej do działania treści lub wiadomości podszywające się pod znane instytucje (banki, operatorzy). Często pojawia się też prośba o podanie danych osobowych, numerów kont, haseł lub kodów z SMS, co powinno wzbudzić natychmiastową czujność.

Niektóre numery mogą wyglądać wiarygodnie, ponieważ przestępcy stosują tzw. spoofing – podszywają się pod znany/zaufany dla Ciebie numer, aby zwiększyć szanse na oszustwo. Dlatego nie należy ufać wyłącznie temu, że numer wydaje się znajomy lub lokalny. Warto również zwrócić uwagę na język wiadomości – błędy, nietypowe sformułowania lub nadmierne naciski emocjonalne (strach, presja czasu) są typowymi sygnałami, że mamy do czynienia z próbą oszustwa. Niemniej obecnie w dobie łatwo dostępnych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, błędy gramatyczne i ortograficzne występują rzadziej niż kiedyś.

Weryfikacja dzwoniącego numeru

Gdy otrzymasz połączenie lub SMS od nieznanego numeru, pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie wiarygodności osoby dzwoniącej lub nadawcy wiadomości. Weryfikacja numeru pozwala zidentyfikować, czy mamy do czynienia z próbą oszustwa, zanim podejmiemy jakiekolwiek działania. Nawet jeśli numer nie wzbudza podejrzeń, trzeba zachować ostrożność.

Najprostszym sposobem weryfikacji jest wpisanie numeru w wyszukiwarkę internetową z pytaniem: sprawdź, kto dzwonił lub czyj to numer. Coraz więcej użytkowników dzieli się informacjami w sieci, zgłaszając niebezpieczne lub spamowe numery, a darmowe fora i serwisy umożliwiają sprawdzenie, czy ktoś wcześniej zgłaszał podobne problemy. Jednocześnie pamiętaj, że w sieci mogą być również niewiarygodne opinie napisane przez oszustów.

Dodatkowym zabezpieczeniem są dedykowane aplikacje do identyfikacji połączeń, które działają na Androidzie i iOS. Automatycznie wyświetlają informacje o dzwoniącym numerze i ostrzegają, jeśli był wcześniej zgłoszony jako podejrzany lub spam.

Pamiętaj! Jeśli otrzymasz próbę połączenia z nieznanego zagranicznego numeru, nie oddzwaniaj, gdyż może to być numer zagraniczny lub o podwyższonej opłacie, generujący wysokie koszty dla oddzwaniającego.

Więcej na ten temat przeczytasz w naszym poradniku Jak sprawdzić właściciela numeru telefonu za darmo – legalne i bezpieczne sposoby

Blokowanie niechcianych numerów krok po kroku

Krok 1. Wejdź w ustawienia telefonu. Na Androidzie i iOS otwórz aplikację Telefon lub Wiadomości i znajdź sekcję połączeń lub kontaktów.

Krok 2. Zlokalizuj numer do zablokowania. Otwórz szczegóły połączenia lub wiadomości. Upewnij się, że sprawdziłeś wiarygodność – nie chcesz blokować zaufanych kontaktów.

Krok 3. Dodaj numer do listy blokowanych. Na Androidzie wybierz opcję Zablokuj numer, a na iOS Blokuj tego rozmówcę. Od tego momentu wszystkie połączenia i SMS-y z tego numeru będą automatycznie odrzucane.

Krok 4. Skorzystaj z aplikacji antyspamowych lub ochronnych. Aby zyskać większą kontrolę, zainstaluj aplikacje, które automatycznie wykrywają i blokują numery oznaczone jako spam lub podejrzane. Dzięki temu chronisz siebie i dzieci przed nowymi zagrożeniami.

Krok 5. Zwiększ ochronę z dodatkowymi usługami Plusa. Sprawdź, jakie zabezpieczenie daje Ci Ochrona Internetu i usługa Stop Hejt stworzona po to, aby zwiększyć ochronę najmłodszych przed cyberzagrożeniami. 

Najczęściej zadawane pytania

Jak sprawdzić podejrzany numer? Możesz wpisać numer w wyszukiwarkę internetową lub skorzystać z baz opinii online. Dodatkowo aplikacje do identyfikacji numerów na Androidzie i iOS pokażą ostrzeżenia o spamie lub zgłoszeniach od innych użytkowników.

Jak zablokować niechciane numery? W telefonie (Android/iOS) możesz dodać numer do blokowanych.

Gdzie zgłosić nadużycie w Polsce? Jeżeli otrzymałeś podejrzane wiadomości SMS-em - zgłoś je do CERT Polska (CSIRT NASK) SMS-em na numer 8080 (należy przekazać całą wiadomość w oryginalnej formie – nie wycinaj linku czy fragmentów treści). W przypadku poważnych zagrożeń jak groźby, próby wyłudzenia danych finansowych lub sytuacje mogące stanowić przestępstwo, koniecznie zawiadom Policję. Podaj szczegóły wiadomości: numer nadawcy, datę i godzinę otrzymania SMS-a lub rozmowy telefonicznej. Policja może podjąć odpowiednie działania, aby uniemożliwić dalsze próby wyłudzenia. Warto wpisać numer 8080 do swojej książki telefonicznej, aby łatwo można było z niego skorzystać.

Reaguj szybko, chroń siebie i bliskich

Gdy pojawia się podejrzany numer, najważniejsze są spokój i procedura: nie oddzwaniaj w ciemno, nie klikaj linków z SMS-ów, zweryfikuj nadawcę, a następnie zablokuj numer i zgłoś nadużycie właściwym podmiotom. Zachowaj dowody (zrzuty ekranu, datę, treść wiadomości) – ułatwią rozpatrzenie zgłoszenia przez odpowiednie instytucje. Edukuj też domowników. Krótka rozmowa o typowych trikach oszustów często zapobiega kłopotom.