Dziecko bez smartfona w szkole – jak zachować kontakt i zadbać o cyfrową równowagę?

Zanim przejdziesz do artykułu, sprawdź najważniejsze informacje:

• Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych obowiązują nowe zasady korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych. Uczniowie co do zasady nie mogą z nich korzystać podczas pobytu w szkole ani zajęć edukacyjnych organizowanych poza jej terenem.

• Dziecko może przynieść telefon do szkoły. Ograniczenie dotyczy korzystania z urządzenia, a szkoła może określić w statucie sposób jego przechowywania.

• W nagłej sytuacji kontakt z rodzicem nadal jest możliwy. Uczeń może za zgodą nauczyciela skorzystać z telefonu, a rodzic może skontaktować się ze szkołą i poprosić o przekazanie dziecku ważnej informacji.

• Ograniczenia mogą obejmować również smartwatche i inne urządzenia umożliwiające komunikację na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku.

• W szkołach ponadpodstawowych zasady mogą wyglądać inaczej. Zakaz lub warunki korzystania z telefonów określa statut konkretnej szkoły, dlatego warto zapoznać się z obowiązującymi w niej regulacjami.

Co zmieniło się w szkołach od 1 września 2026 roku?

Od 1 września 2026 r. obowiązuje nowelizacja Prawa oświatowego dotycząca korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach. W szkołach podstawowych uczniowie nie mogą korzystać z telefonów ani innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku podczas pobytu w szkole oraz zajęć edukacyjnych organizowanych poza jej terenem.

Inaczej wygląda sytuacja w szkołach ponadpodstawowych. Tutaj statut szkoły może wprowadzić zakaz albo określić warunki korzystania z takich urządzeń. Dlatego rodzic licealisty czy ucznia technikum powinien sprawdzić zasady obowiązujące w konkretnej placówce.

Ustawa przewiduje również odrębne zasady dotyczące m.in. wycieczek szkolnych. Szczegółowe rozwiązania powinny znaleźć się w statucie szkoły.

Czy dziecko może mieć telefon w szkole?

Zakaz dotyczy korzystania z urządzenia, a nie samego przyniesienia telefonu do szkoły. Szkoła może jednak zorganizować miejsce lub miejsca, w których uczniowie będą odkładać urządzenia na czas pobytu w placówce.

Sposób przechowywania telefonów może więc różnić się między szkołami. W jednej smartfon pozostanie wyłączony w plecaku, w innej mogą funkcjonować specjalne szafki, kieszenie lub inne miejsca przechowywania.

Dlatego warto wspólnie z dzieckiem sprawdzić statut i komunikaty szkoły. Do 31 grudnia 2026 r. szkoły mają czas na dostosowanie swoich statutów do nowych regulacji.

Jak zachować kontakt z dzieckiem, gdy nie korzysta ze smartfona w szkole?

Ograniczenie korzystania z telefonu może budzić praktyczne pytanie: co w sytuacji, gdy rodzic będzie musiał pilnie skontaktować się z dzieckiem albo to dziecko będzie potrzebowało kontaktu z rodzicem? Nowe zasady nie oznaczają, że w takich sytuacjach uczeń zostaje bez możliwości komunikacji. Przepisy przewidują wyjątki, a dodatkowo warto wcześniej poznać rozwiązania przyjęte w konkretnej szkole.

Jeśli wydarzy się coś pilnego, rodzic może skontaktować się ze szkołą i poprosić o przekazanie informacji dziecku. Z kolei uczeń w nagłej sytuacji może za zgodą nauczyciela skorzystać z telefonu, aby skontaktować się z rodzicem. Dziecko po telefon może również sięgnąć:

• za zgodą nauczyciela, jeśli jest ono potrzebne do realizacji programu nauczania lub sprawdzenia wiedzy;

• na podstawie okresowej zgody dyrektora związanej ze stanem zdrowia, niepełnosprawnością lub innymi szczególnymi potrzebami;

• w sytuacji zagrożenia życia, zdrowia lub mienia.

Na co dzień wiele sytuacji można natomiast zaplanować wcześniej. Warto wspólnie ustalić, jak będzie wyglądał kontakt przed lekcjami, po ich zakończeniu i w razie nieprzewidzianych zdarzeń. Dobrze, aby dziecko wiedziało:

• do kogo zwrócić się w szkole, gdy potrzebuje pilnego kontaktu z rodzicem;

• co zrobić, jeśli lekcje skończą się wcześniej lub zmieni się plan dnia;

• gdzie i o której godzinie spotykacie się po zajęciach;

• kiedy po zakończeniu lekcji może ponownie sprawdzić telefon;

• jaki jest numer telefonu do rodzica – również bez zaglądania do zapisanych kontaktów.

Telefon nadal może więc pomagać w kontakcie przed szkołą i po lekcjach, a w nagłych sytuacjach możliwość komunikacji pozostaje zachowana. Zmiana polega przede wszystkim na tym, że smartfon nie musi być dostępny dla dziecka przez cały szkolny dzień.

Czy dziecko może korzystać ze smartwatcha w szkole? 

Smartwatch może wydawać się prostym rozwiązaniem: dziecko nie korzysta ze smartfona, ale nadal można do niego zadzwonić. Nowe przepisy nie ograniczają się jednak wyłącznie do telefonów. Obejmują również inne urządzenia elektroniczne umożliwiające komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku.

Jeżeli więc zegarek pozwala wykonywać połączenia, wysyłać wiadomości czy nagrywać, może podlegać takim samym ograniczeniom. Przed wyposażeniem dziecka w smartwatch z myślą o kontakcie podczas lekcji warto sprawdzić zasady przyjęte przez szkołę.

Przeczytaj: Jaki smartwatch wybrać dla dziecka?

Jak zadbać o cyfrową równowagę dziecka? 

Nowe zasady mogą być również punktem wyjścia do rozmowy o tym, jaką rolę smartfon pełni w codziennym życiu dziecka. Telefon pomaga w kontakcie, nauce i dostępie do informacji, ale nie musi towarzyszyć każdej przerwie, rozmowie z rówieśnikami czy chwili odpoczynku.

Temat ten jest obecny także w działaniach szkół. W roku szkolnym 2026/2027 jednym z kierunków polityki oświatowej jest promowanie higieny cyfrowej i aktywności offline, a także bezpiecznego korzystania z internetu i krytycznej analizy informacji dostępnych w sieci.

Cyfrowa równowaga nie oznacza przy tym rezygnacji ze smartfona czy internetu. Chodzi o wypracowanie takich nawyków, dzięki którym technologia pozostaje przydatnym narzędziem, ale nie wypiera nauki, ruchu, odpoczynku i bezpośredniego kontaktu z innymi. Kilka godzin bez telefonu podczas szkolnego dnia może być jednym z elementów budowania takich nawyków.

Zobacz też: Stop Hejt – technologia, która pomaga rodzicom zauważyć cyberprzemoc

Jak wprowadzić zasady korzystania ze smartfona również w domu?

Jeśli telefon ma być odkładany na kilka godzin w szkole, podobne – choć mniej restrykcyjne – zasady można wykorzystać także w domu. Najłatwiej zacząć od konkretnych sytuacji, zamiast wprowadzać ogólny zakaz korzystania z urządzeń. Możecie wspólnie ustalić np.:

• czas bez telefonu podczas posiłków;

• odkładanie urządzeń podczas odrabiania lekcji;

• miejsce, w którym telefony zostają na noc;

• ograniczenie powiadomień z mniej ważnych aplikacji;

• czas przeznaczony na aktywności bez ekranu;

• zasady korzystania ze smartfona, które dotyczą nie tylko dziecka, ale również dorosłych.

Ostatni punkt ma szczególne znaczenie. Trudno przekonać dziecko do odłożenia telefonu podczas kolacji, jeśli pozostali domownicy cały czas spoglądają na własne ekrany. Cyfrowa równowaga może być więc zasadą dla całej rodziny, a nie tylko ograniczeniem nałożonym na najmłodszych.

Zobacz również: Jak ustawić tryb skupienia w telefonie? 

Pierwszy telefon dziecka – czego warto je nauczyć?

Nawet jeśli dziecko nie może korzystać ze smartfona podczas szkolnego dnia, telefon nadal może być potrzebny przed lekcjami, po ich zakończeniu czy w drodze do domu. Sam zakup urządzenia to jednak dopiero początek. Dziecko powinno wiedzieć m.in.:

• kiedy i jak zadzwonić pod numer alarmowy 112;

• że nie powinno udostępniać innym osobom haseł, kodów ani danych do logowania;

• dlaczego nie należy bez zgody fotografować innych osób ani publikować ich wizerunku;

• jak rozpoznawać podejrzane wiadomości i linki oraz co zrobić po ich otrzymaniu;

• że nie każda informacja znaleziona w internecie jest prawdziwa – warto sprawdzić jej źródło, autora i porównać ją z informacjami publikowanymi przez wiarygodne źródła;

• że zdjęcia, filmy i treści generowane lub przerabiane za pomocą AI również mogą wprowadzać w błąd;

• dlaczego warto chronić telefon kodem blokady;

• co zrobić, jeśli urządzenie zostanie zgubione lub skradzione.

Warto też skonfigurować telefon wspólnie. Można ustawić kontakty alarmowe, zabezpieczenie ekranu, kopię zapasową oraz rozwiązania pozwalające odnaleźć urządzenie w przypadku jego utraty.

Sprawdź również: Ranking telefonów dla ucznia do 1600 zł – jaki smartfon wybrać w 2026 roku?

Telefon po szkole – narzędzie, a nie centrum całego dnia

Nowe zasady nie oznaczają, że smartfon przestaje być przydatny dziecku. Po zakończeniu zajęć może ułatwiać kontakt z rodzicami, pomagać sprawdzić rozkład komunikacji, korzystać z mapy czy uzyskać dostęp do materiałów edukacyjnych. Zmienia się przede wszystkim miejsce telefonu w szkolnej codzienności.

Dobrze wykorzystana zmiana może pomóc dziecku nauczyć się, że nie każda wiadomość wymaga natychmiastowej odpowiedzi, a kilka godzin bez sprawdzania ekranu nie oznacza utraty kontaktu z bliskimi. Technologia nadal pozostaje pod ręką, ale nie musi towarzyszyć każdej lekcji, przerwie i rozmowie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy od 1 września 2026 r. obowiązuje zakaz telefonów w szkołach?

W szkołach podstawowych obowiązuje zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń objętych przepisami podczas pobytu w szkole oraz zajęć edukacyjnych poza jej terenem, z określonymi w ustawie wyjątkami. W szkołach ponadpodstawowych zakaz lub warunki korzystania z urządzeń określa statut szkoły.

Czy uczeń szkoły podstawowej może przynieść telefon do szkoły?

Tak. Przepisy dotyczą korzystania z urządzenia. Szkoła może jednak określić sposób jego przechowywania i zorganizować miejsce, do którego uczniowie będą odkładać telefony.

Czy dziecko może zadzwonić do rodzica w nagłej sytuacji?

Tak. Ustawa przewiduje możliwość skorzystania z urządzenia za zgodą nauczyciela w celu kontaktu z rodzicem w nagłej sytuacji. Wyjątek przewidziano również w przypadku zagrożenia życia, zdrowia lub mienia.

Czy zakaz obejmuje również smartwatche?

Zakaz może obejmować smartwatch, jeśli urządzenie umożliwia komunikację na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku. Dlatego warto sprawdzić zasady obowiązujące w konkretnej szkole.

Czy zakaz korzystania z telefonów obowiązuje również w liceum i technikum?

Nie na takich samych zasadach jak w szkole podstawowej. W szkołach ponadpodstawowych statut może wprowadzić zakaz albo określić inne warunki korzystania z telefonów i pozostałych urządzeń objętych przepisami.

Czy zakaz obowiązuje podczas wycieczek szkolnych?

Wycieczki zostały potraktowane odrębnie. Warunki korzystania z urządzeń podczas wycieczek określa statut szkoły, który może również wskazać sytuacje, w których korzystanie z nich będzie zakazane.

Bibliografia

1. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 1036, Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Ministerstwo Edukacji Narodowej, „Przewodniki o ustawie regulującej korzystanie z telefonów w szkołach i przedszkolach”, 27.08.2026, https://www.kuratorium.waw.pl/pl/informacje/aktualnosci/20009,Przewodniki-o-ustawie-regulujacej-korzystanie-z-telefonow-w-szkolach-i-przedszko.html

3. Ministerstwo Edukacji Narodowej, „Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027”, 27.05.2026, gov.pl., https://www.gov.pl/web/edukacja/podstawowe-kierunki-realizacji-polityki-oswiatowej-panstwa-w-roku-szkolnym-20262027