Światłowód – internet z prędkością światła w Twoim domu

Co to jest światłowód i jak działa?

Do produkcji światłowodu wykorzystuje się włókna szklane, plastik lub materiały półprzewodnikowe, takie jak arsenek galu. W odróżnieniu od kabli miedzianych, gdzie informacje płyną jako impulsy elektryczne, technologia światłowodowa polega na transmisji danych z wykorzystaniem modulowanej fali świetlnej. Jej źródłem może być dioda elektroluminescencyjna lub laser półprzewodnikowy. 

Prędkość fali świetlnej w światłowodzie sięga nawet 200 000 km/s. Dzięki temu dane przemieszczają się z prędkością blisko 2/3 prędkości światła w próżni – wiele razy szybciej niż w tradycyjnych kablach. Sygnał świetlny odbija się wewnątrz włókna (dzięki zjawisku całkowitego wewnętrznego odbicia), co umożliwia mu pokonanie długich dystansów z minimalnym osłabieniem. Dla porównania, w zwykłych kablach miedzianych sygnał traci moc już po kilkuset metrach, a w światłowodach sygnał może być transmitowany nawet na setki kilometrów z zachowaniem wysokiej jakości – często bez potrzeby stosowania wielu wzmacniaczy po drodze.

Światłowodowe włókna zapewniają najszybszą formę transmisji danych – informacja biegnie w nich z prędkością światła, co gwarantuje błyskawiczny dostęp do internetu.

Na jednym kablu światłowodowym można jednocześnie przesyłać ogromne ilości informacji, wykorzystując zróżnicowane fale świetlne (w uproszczeniu: kolory światła) do transmitowania równoległych sygnałów. Technologia światłowodowa przewyższa starsze łącza DSL czy kablowe praktycznie pod każdym względem. Ponieważ sygnałem jest światło, światłowód nie ulega zakłóceniom elektromagnetycznym (np. przez urządzenia elektryczne, magnesy, burze) tak jak miedziane kable. Jest również bezpieczniejszy – włókna nie emitują promieniowania, a próby nieautoryzowanego podłączenia się do kabla są łatwe do wykrycia, co utrudnia przechwycenie przesyłanych danych.

Co ciekawe, pojedyncze włókno światłowodowe jest cieńsze od ludzkiego włosa – ma około 0,125 mm średnicy, a jednocześnie niezwykle wytrzymałe. Dzięki ochronnej otulinie oraz temu, że światłowód nie rdzewieje i nie koroduje, przewody te dobrze znoszą trudne warunki atmosferyczne. Deszcz, śnieg czy wiatr nie wpływają na jakość sygnału.

Na czym polega technologia FTTH?

Obok światłowodu warto wspomnieć o technologii FTTH – te pojęcia bowiem często są ze sobą łączone. FTTH, czyli Fiber To The Home to nic innego jak doprowadzenie światłowodu bezpośrednio do domu użytkownika. Dzięki temu rozwiązaniu korzyści z tej technologii są szeroko dostępne dla prywatnych użytkowników.

Budowa światłowodu – co to jest światłowód jednomodowy?

Na budowę światłowodu wpływa m.in. to, czy jest on jedno- czy wielomodowy. Struktura modowa przewodu odpowiada za to, iloma ścieżkami przemieszcza się sygnał świetlny.

Światłowód jednomodowy – SMF (Single-Mode-Fiber) to przewód, który służy do przesyłania pojedynczego modu światła, który określa parametry i kształt wiązki świetlnej. Mod światłowodowy to specyficzny rozkład pola elektromagnetycznego odpowiadający kątowi rozchodzenia się fal wewnątrz przewodu. Jest on efektem nakładania się fal na siebie, co może wywoływać niewielkie zniekształcenia sygnału. To rozwiązanie sprawdza się przy przesyłaniu sygnału na duże odległości – może być transmitowany nawet na dystans ponad 100 km bez stosowania żadnych wzmacniaczy. Zapewnia to szybką transmisję danych i niskie opóźnienia podczas streamingu lub grania online.

Czym są światłowody wielomodowe?

Światłowody wielomodowe, czyli MMF (Multi-Mode-Fiber), cechują się kilkukrotnie większą grubością rdzenia. Mają mniejszą przepustowość i sprawdzają się na krótkich i średnich dystansach, dlatego używa się ich przede wszystkim do tworzenia sieci LAN, telewizji kablowej czy systemów alarmowych. Zaletą tego rozwiązania jest niższa cena samych przewodów oraz niezbędnego osprzętu.

W jednej obudowie znajduje się zwykle kilkadziesiąt lub kilkaset włókien. Takie rozwiązanie zwiększa dostępność sieci światłowodowej dla użytkowników, a operatorom ułatwia rozbudowę infrastruktury.

Więcej informacji na temat budowy światłowodu znajdziesz w naszym artykule: Jak zbudowany jest kabel światłowodowy?

Najważniejsze zalety internetu światłowodowego

• Prędkości transmisji – światłowód umożliwia przesyłanie danych z prędkościami rzędu setek megabitów, a nawet wielu gigabitów na sekundę. To znacznie wyższe prędkości niż w przypadku łączy miedzianych czy mobilnych. Dla użytkownika oznacza to, że duże pliki pobierają się w kilka sekund, filmy w 4K nie buforują się, a aktualizacje gier czy chmury są błyskawiczne. Sprawdź światłowód od Plusa, ofertę która zaspokoi nawet najbardziej wymagających użytkowników.

• Odporność na warunki atmosferyczne – połączenie światłowodowe nie zanika i nie zwalnia nawet przy złej pogodzie czy dużym obciążeniu sieci w okolicy. Światłowód jest odporny na zakłócenia atmosferyczne i elektromagnetyczne, dzięki czemu dostarcza nieprzerwany sygnał o stałej jakości. W praktyce wielu użytkowników może jednocześnie korzystać z internetu (komputery, smartfony, Smart TV itd.) bez odczuwalnego spadku szybkości.

• Niskie opóźnienia (ping) – transmisja danych światłowodem cechuje się minimalnym opóźnieniem. Tzw. ping jest bardzo niski (poniżej ~20 ms), co ma ogromne znaczenie dla graczy online, użytkowników aplikacji czy wideokonferencji.

• Przepustowość – łącze światłowodowe charakteryzuje się wysoką przepustowością, co oznacza, że nie „zapcha się” nawet przy intensywnym ruchu. Można równocześnie streamować filmy, pobierać gry, uczestniczyć w spotkaniu online i przeglądać media społecznościowe.

• Wysoka jakość uploadu (wysyłania danych) – światłowód daje także znacznie wyższe prędkości wysyłania niż tradycyjne łącza. Upload jest istotny przy wysyłaniu dużych załączników, backupie danych w chmurze, udostępnianiu wideo (np. na YouTube) czy streamingu na żywo. Dla komfortowego korzystania z sieci zaleca się co najmniej ~50 Mb/s wysyłania, a dla graczy, streamerów czy twórców treści nawet ~300 Mb/s uploadu jest wskazane.

• Bezpieczeństwo i prywatność – światłowód nie emituje sygnału na zewnątrz, zatem podsłuchanie transmisji z zewnątrz jest niezwykle trudne. Aby przechwycić dane, trzeba fizycznie dostać się do kabla, co w warunkach domowych jest mało prawdopodobne, a w razie czego – od razu skutkuje zauważalnym zakłóceniem. Dodatkowo wszelkie próby ingerencji w światłowód (np. przerwanie włókna) skutkują utratą sygnału, więc takie zdarzenia są od razu widoczne, więc jest ceniony w zastosowaniach wymagających wysokiego bezpieczeństwa danych (np. instytucje finansowe).

Jaką prędkość internetu światłowodowego wybrać?

Oferta internetu światłowodowego zazwyczaj występuje w kilku wariantach prędkości. Jaki pakiet będzie najlepszy dla Ciebie? To zależy od liczby użytkowników w domu oraz od tego, w jaki sposób korzystasz z sieci. 

• Światłowód do 300 Mb/s – jest idealny do codziennego, standardowego użytku. Zapewnia płynne przeglądanie stron, oglądanie filmów online w jakości HD, korzystanie z mediów społecznościowych czy wideorozmowy w dobrej jakości. Prędkość ~300 Mb/s w zupełności wystarczy singlowi, parze lub niedużej rodzinie, która jednocześnie nie uruchamia zbyt wielu wymagających transmisji. To również często najkorzystniejsza cenowo opcja.

• Światłowód do 600 Mb/s – ta opcja sprawdzi się w gospodarstwach domowych, gdzie z sieci korzysta intensywnie kilka osób jednocześnie. Jeśli masz w domu kilka urządzeń streamingowych lub graczy online, łącze 600 Mb/s zapewni komfort bez zatorów. Taka prędkość pozwala szybciej pobierać duże pliki, np. gra o rozmiarze 60 GB ściągnie się w około 15 minut (przy 600 Mb/s), podczas gdy na 300 Mb/s zajęłoby to dwukrotnie dłużej.

• Światłowód do 1 Gb/s (1000 Mb/s) – dedykowany najbardziej wymagającym użytkownikom: udźwignie zarówno profesjonalny streaming, jak i pracę z ogromnymi plikami (np. projekty graficzne, wideo 8K), a przy tym zapewni niezawodne łącze dla całej rodziny. Nawet gdy kilkanaście urządzeń jest online, 1 Gb/s przepustowości to na tyle duży zapas, że każdy domownik odczuje pełną prędkość. Gracze cenią tę opcję za najniższe możliwe pingi i brak lagów, nawet podczas grania i jednoczesnego transmitowania rozgrywki na żywo.

Którą opcję wybrać? Zastanów się, ile urządzeń korzysta u Ciebie z internetu i jakie aktywności są dla Ciebie priorytetowe. Jeśli głównie przeglądasz sieć, robisz zakupy online i oglądasz filmy HD – 300 Mb/s w zupełności wystarczy. Jeśli jednak masz Smart TV 4K, graczy w domu lub pracujesz zdalnie przy wideokonferencjach – warto rozważyć 600 Mb/s. Natomiast gdy jesteś power-userem, chcesz najlepszego możliwego doświadczenia lub dzielisz łącze z wieloma domownikami o różnych potrzebach, 1 Gb/s będzie najlepszym (i bardzo przyszłościowym) wyborem. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby wybrać najwyższą opcję nawet do podstawowych zastosowań – wtedy masz pewność, że internet nigdy nie będzie „wąskim gardłem” dla Twoich urządzeń.

Co jeszcze warto wiedzieć o światłowodzie?

Internet światłowodowy zmienił oblicze komunikacji na świecie. 

• Sygnał w światłowodzie porusza się z prędkością ~200 tys. km/s, co stanowi około 2/3 prędkości światła w próżni. To wystarczająco szybko, aby okrążyć Ziemię w około 0,2 sekundy!

• W 2024 roku międzynarodowy zespół naukowców przesłał dane przez pojedyncze włókno światłowodowe z zawrotną prędkością 402 Tb/s (terabitów na sekundę). To aż 100 milionów razy szybciej niż potrzeba do streamingu filmu w HD. Przy takiej prędkości można by pobrać całą bibliotekę z ulubionej platformy streamingowej w kilka sekund. Z kolei Japończycy ogłosili test, w którym osiągnięto nawet 1,25 Pb/s (1250 terabitów/s) na dystansie ponad 1800 km – technologie w laboratoriach wciąż pędzą naprzód!

• Ogromna część globalnego Internetu biegnie po dnie oceanów właśnie światłowodami. Jeden z największych podmorskich kabli – system SEA-ME-WE 3 – ma długość ponad 39 000 km i łączy Europę z Azją oraz Australią. Gdyby ułożyć go w linii prostej, mógłby niemal okrążyć naszą planetę wzdłuż równika!

• Chociaż koncepcje przesyłania światła włóknami pojawiły się już w latach 50. XX wieku, przełom nastąpił w 1966 roku. Dwaj naukowcy – Charles Kao (późniejszy laureat Nagrody Nobla) i George Hockham – dowiedli, że czyste włókna szklane mogą służyć do komunikacji na duże odległości. Ich prace zapoczątkowały erę światłowodów telekomunikacyjnych, a pierwszy nowoczesny kabel światłowodowy ułożono komercyjnie w połowie lat 70. Dziś Kao jest nazywany „ojcem światłowodowego Internetu”.

• Rdzeń włókna światłowodowego ma średnicę zaledwie ok. 9 mikrometrów (tyle, co drobne bakterie). Mimo to takie włókno potrafi przenosić sygnał na tysiące kilometrów. Pojedynczy kabel światłowodowy zawiera często kilkadziesiąt lub kilkaset takich włókien, co mnoży jego całkowitą przepustowość. Dzisiejsze technologie pozwalają też łączyć wiele długości fal (kolorów światła) w jednym włóknie, co jeszcze bardziej zwiększa sumaryczną przepustowość.

• W początkach podmorskich kabli światłowodowych problemem okazały się gryzące je rekiny. Drapieżniki wyczuwały pole elektromagnetyczne emitowane przez podwodne kable (starsze typy), myląc je z sygnałami ofiar. W efekcie atakowały infrastrukturę. Producenci wzmocnili więc osłony kabli specjalnymi warstwami, a nowoczesne światłowody praktycznie nie emitują pola, więc problem zniknął. Internet biegnący po dnie oceanów jest dziś bezpieczny zarówno przed zakłóceniami, jak i… morskimi stworzeniami.

To tylko kilka ciekawostek – dzięki tej technologii możemy np. rozmawiać wideo z kimś na innym kontynencie, jakby był za ścianą. W kolejnych latach możemy spodziewać się jeszcze szybszych i doskonalszych łączy światłowodowych, zarówno w zastosowaniach komercyjnych, jak i w naszych domach.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) o internet światłowodowy

Co to jest światłowód i czym różni się od zwykłego internetu? 

Światłowód to rodzaj łącza internetowego, w którym do przesyłania danych wykorzystuje się fale świetlne biegnące w cienkich włóknach szklanych. W zwykłym „kablowym” internecie (DSL, kablówka) dane płyną miedzianymi przewodami jako sygnał elektryczny, a w internecie mobilnym – drogą radiową przez powietrze.

Czy internet światłowodowy jest dostępny wszędzie?

Zasięg światłowodu rośnie, ale nie każda lokalizacja ma jeszcze podłączoną tę infrastrukturę. W Polsce duże miasta i coraz więcej mniejszych miejscowości jest już pokrytych siecią światłowodową. Najlepiej sprawdzić dostępność światłowodu dla swojego adresu na stronie Plusa. Można też zadzwonić na infolinię, gdzie konsultant sprawdzi zasięg. Jeśli światłowodu jeszcze nie ma, alternatywą będzie szybki internet 5G od Plusa.

Jak przebiega instalacja światłowodu w domu? Czy wymaga to wiercenia i remontu?

Jeśli w budynku jest już poprowadzona linia światłowodowa (np. w bloku często piony światłowodowe są w szachtach), technik przeciągnie cienki kabel światłowodowy od najbliższej puszki do Twojego mieszkania. Kabel ma kilka milimetrów grubości, więc łatwo go ukryć przy listwie podłogowej czy w korytku. Czasem wymaga przewiercenia małego otworu w ścianie, jeśli ma wejść do mieszkania, ale to niewielki otwór jak pod kabel antenowy. W domu zakończenie stanowi małe gniazdko optyczne lub modem ONT, do którego podłącza się router. Technik konfiguruje router Wi-Fi (dostarczony przez operatora) – po jego stronie leży upewnienie się, że wszystko działa. Całość trwa od 1 do 3 godzin. Po instalacji otrzymujesz hasło do Wi-Fi i możesz od razu korzystać z internetu. Nie ma potrzeby prowadzenia zasilania do kabla czy innych skomplikowanych prac – światłowód jest dość elastyczny przy montażu.

Czy internet światłowodowy od Plusa ma jakieś limity lub ukryte ograniczenia?

Nie – łącze światłowodowe jest nielimitowane pod względem danych (brak lejków ani progów transferu). Jedynym „ograniczeniem” jest maksymalna prędkość Twojego abonamentu. Plus nie stosuje żadnych limitów ani FUP (fair usage policy) – możesz ściągać terabajty danych miesięcznie, a prędkość pozostanie bez zmian. To duży atut dla osób, które naprawdę intensywnie korzystają z sieci.

Co wybrać – internet światłowodowy czy internet mobilny 5G?

W idealnej sytuacji – warto mieć obie te technologie. Jeśli jednak musisz wybrać, to wszystko zależy od Twoich potrzeb i miejsca zamieszkania. Światłowód wygrywa pod względem szybkości, jeżeli jest dostępny – zapewnia stałe, wysokie parametry niezależnie od pogody, obciążenia stacji bazowej itp.

Masz inne pytania dotyczące światłowodu? Skontaktuj się z konsultantem Plusa lub zajrzyj na naszą stronę. Mamy nadzieję, że ten przewodnik rozwiał Twoje wątpliwości i pokazał, że internet światłowodowy to obecnie złoty standard łączności. Niezależnie czy jesteś zapalonym graczem, kinomanem streamingowym, czy po prostu chcesz mieć święty spokój podczas codziennego surfowania – rozważ przejście na światłowód.